“Uzlaşma Terfi Sebebiyle İşlemiyor”

Prof. Dr. Bahri Öztürk, Yargıda Hızlı Ve Maliyetsiz Çözüm Olarak Getirilen Uzlaşmanın İyi İşlememe Nedenlerini Anlatıyor.

“Uzlaşma Terfi Sebebiyle İşlemiyor”

Prof. Dr. Bahri Öztürk, Yargıda Hızlı Ve Maliyetsiz Çözüm Olarak Getirilen Uzlaşmanın İyi İşlememe Nedenlerini Anlatıyor.

“Uzlaşma Terfi Sebebiyle İşlemiyor”
Yargının etkin işlemesine yönelik alternatif çözüm yollarından biri olarak Ceza Muhakemesi Kanunu 253. maddede yer verilen uzlaşma mekanizması uzmanlarca tartışılıyor. Uzlaşma kapsamında yer alan suçlar uzlaşmayı zorlaştırıyor, uzlaşmada uygulayıcılar ve uzlaşacak taraflar için de uygun koşulların sağlanmaması da düşük uzlaşma oranlarına neden oluyor.
Uzlaşmanın 2010 yılından beri Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenmeyle birlikte artması umulan bir yöntem olduğunu söyleyen İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bahri Öztürk, Avukatlık Kanunu’nda da bu yöntemin yer aldığını ancak uygulanmadığını söyledi.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde yer alan uzlaşmanın etkili yürütülememe nedenlerini aktaran Prof. Dr. Bahri Öztürk, uzlaşmanın yargı yükünü azaltmak amacıyla getirilen bir sistem olduğunu da ekledi:
“Yargının, savcının, mahkemenin iş yükü azalsın diye getirilen sistem çok basit bir sebeple işlemiyor: Terfi…”
“ADİL YARGILANMA NASIL YAPILSIN?”
Öztürk, uzlaşmanın ‘iş’ sayılmamasının uygulayıcıların isteksizliğine yol açtığını ifade etti. Yargının iş yükü de göz önüne alınması gerektiğini irdeleyen Öztürk,
“Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu’nun uzlaşmayı işten sayması gerekir. Uzlaşmaya ön ayak olması gereken savcıların bu konuda isteksiz davrandığını görüyoruz. Halbuki savcıların bunu teşvik etmesi lazım ki savcının iş yükü azalsın. Mahkemeye iş gitmeyeceği için de mahkemenin iş yükü azalsın, oradan da Yargıtay’a iş gitmeyeceği için de onun da yükü azalsın. Yargıtay’da şu an 1 buçuk milyona yakın dosya var. Bu ortamda adil yargılamayı nasıl temin ederiz? Yerel mahkemelere de gelen işlerin sayısı inanılmaz boyutta” dedi.
UZLAŞMA KÜLTÜRÜ DE ETKİLİ
Yargının iş yükünü hızlı ve maliyetsiz azaltmak için getirilen uzlaşma uygulamasını aktaran Prof. Dr. Öztürk, uzlaşmaya dâhil edilen bazı suçların bu kapsamdan çıkarılması gerektiğini vurguladı:
“Uzlaşma uygulaması, terfide, atamada yükseltmede işe yaramadığı için işlemiyor. Bu uygulamanın işlememesinin bir diğeri sebebi ise uzlaşma kültürünün olmaması… Bazı suçları bunun dışına çıkarmak lazım, yaralama gibi suçların uzlaşmaya dahil edilmesi mümkün değil. Mal aleyhine işlenen suçlarda uzlaşma uygulanabilir. Uzlaşmayla ilgili listeye bakıldığında hakaret, sövme, basit yaralama suçlarında uzlaşma var”.
UZLAŞMAYI KOLAYLAŞTIRAN UNSURLAR
Türkiye’de uzlaşmanın mahkemelerde yapılmasının olumsuz etkilerine değinerek uzlaşmanın uygulanmasındaki fiziki şartlara da değinen Öztürk, kolaylık sağlayan yöntem örneklerini dile getirdi:
“Uzlaşmanın yargının dışına çıkarılması gerekiyor. Örneğini Almanya’da gördüğümüz gibi uzlaşmayı sağlayan bazı sivil toplum örgütleri var. Sivil toplum örgütlerinde uzlaşmanın sağlanması için psikolog, sosyal hizmet uzmanı gibi uzmanlar çalışıyor. Bu şekilde yargıyı uğraştırmıyorsunuz, hem de uzlaşacak kişiler için nezih bir ortam oluşturuyorsunuz, bu da uzlaşmayı kolaylaştırıyor. Türkiye’de ise uzlaşma mahkemede yapılıyor, bu da olumlu sonuç vermiyor, uzlaşma oranları düşük durumda…”
EN YÜKSEK UZLAŞMA ORANI İZMİR ADLİYESİ’NDE
Pilot bölge seçilen İzmir Adliyesi’nin Türkiye’de en yüksek başarıya ulaşarak yüzde 38 uzlaşma oranına ulaştıklarını kaydeden Öztürk, uygulamanın henüz gerektiği gibi işlemediğini ifade etti:
“İki başarılı örnekten söz edebiliriz. Pilot bölge seçilen İzmir’de iki kadın savcıya bu görev verildi, savcılar çok titiz çalıştı ve bunun alt yapısını da kurdular. İzmir Adliyesi’nde uzlaşma yüzde 38’e ulaştı ve uzlaşma konusunda en başarılı adliye oldu. Diğer başarılı bir yer ise Tokat… Bu örneklere baktığımızda uzlaşma hiç işlemiyor değil ancak gerektiği gibi işlemiyor. Önemli bir filtre olabilecek bir mekanizma ne yazık ki kendinden beklenen faydayı sağlamıyor. Sadece İzmir ve Tokat da değil, Türkiye genelinde özellikle de İstanbul’da yaygın olması lazım”. Öztürk, “Yeni yasama döneminde yeniden reform çalışmaları başlayacak. Bu reform çalışmaları çerçevesinde alternatif çözüm yollarıyla ilgili önemli işler olacak” diye konuştu.
UZLAŞMA NEDİR?
Uzlaşma, mağdur ve failin, özgür iradeleriyle kabul etmeleri hâlinde, tarafsız bir üçüncü kişinin yardımıyla, suçtan ortaya çıkan sorunların çözümüne aktif olarak katıldıkları bir süreçtir. Uzlaşmada taraflar, mağdurun zararının giderilmesi hususunda bir anlaşmaya varmaya çalışırlar.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde uzlaşma düzenlenmiştir. Uzlaşma, sanık ile mağdurun rızası dâhilinde ortak bir kararda anlaşmak üzere uzlaştırmacı eşliğinde gerçekleşir.
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.