Güneş Tutulması Nedir? Güneş Tutulması Neden Doodle Oldu?

Ay’ın dünya ile güneş arasına girmesi. Güneş, ay ve dünyanın bir çizgide bulunmasıyla güneş tutulması ortaya çıkar. Eğer ayin dünya etrafındaki yörüngesi ile, dünyanın güneş etrafındaki yörüngesi aynı düzlemde olsa idi, her ay, güneş ve ay tutulmaları ortaya çıkardı.

Güneş Tutulması Nedir? Güneş Tutulması Neden Doodle Oldu?

Ay’ın dünya ile güneş arasına girmesi. Güneş, ay ve dünyanın bir çizgide bulunmasıyla güneş tutulması ortaya çıkar. Eğer ayin dünya etrafındaki yörüngesi ile, dünyanın güneş etrafındaki yörüngesi aynı düzlemde olsa idi, her ay, güneş ve ay tutulmaları ortaya çıkardı.

Güneş Tutulması Nedir? Güneş Tutulması Neden Doodle Oldu?
Güneş tutulması nedir?

Ay’ın dünya ile güneş arasına girmesi. Güneş, ay ve dünyanın bir çizgide bulunmasıyla güneş tutulması ortaya çıkar. Eğer ayin dünya etrafındaki yörüngesi ile, dünyanın güneş etrafındaki yörüngesi aynı düzlemde olsa idi, her ay, güneş ve ay tutulmaları ortaya çıkardı. Ancak, ayın yörünge düzlemi dünyanınkine göre 5°8’ eğimlidir. Böylece ay her bir dönümde aşağı inerken bir, yukarı çıkarken yine bir defa olmak üzere toplam iki kez ekliptiki, yani dünyanın güneş etrafındaki yörünge düzlemini keser. Ancak bu durumlarda tam güneş tutulması olur. Bu noktalara yerine göre "inme düğüm noktası" ve "çıkma düğüm noktası" denir. Güneş tutulması sırasında, güneşin ışınlarının meydana getirdiği ayın gölgesi dünyaya düşer. Bu gölge iki bölümden ibarettir. Merkezi olan tabanının çapı ayın çapına eşit bir konidir. Bu kısım, güneş ile ay arası mesafeye bağlı olarak, 377.600-365.280 km arasında değişen bir boya sahiptir. Daha az karanlık olan diğer bir ikinci koni de birinci bölgeyi çevreler. Bu kısım aydan uzaklaştıkça genişler. Dünyanın aya ortalama uzaklığı yaklaşık 380.800 km olduğuna göre pekçok güneş tutulmasında birinci gölge konisinin tepesi dünyaya ulaşamaz. Ancak ayın dünyaya en yakın olduğu durumda koninin ucu dünya yüzeyi üzerinde 266 km genişliğinde bir leke meydana getirir. Tam bir güneş tutulmasını ancak bu lekede bulunan bir gözleyici görebilir.
Dünya ve ayın hareketleri bu lekenin dünya yüzeyinde saatte 1600 kilometreden daha fazla bir hızla hareket etmesine sebep olur. Bu sebepten lekenin herhangi bir noktasındaki kalma süresi çok kısadır. bazen 7 dakikayı biraz geçmesine rağmen, genel olarak iki veya üç dakikadan daha fazla değildir. 11 Temmuz 1990’da olan güneş tutulması 7 dakika sürmüş ve 1973’ten beri gerçekleşen en uzun güneş tutulması olmuştur.

Merkezi kısmın etrafındaki 3200 kilometrelik bölümde, güneş tutulması ayın belirli kısmının güneşe karşı gelmesiyle ortaya çıkar. Kısmi tutulma ayrıca iki değişik şekilde de meydana gelir. Eğer merkezi kısmın tepesi erişmezse, güneşin dar bir kısmı ayın etrafında halka olarak görülür. Bu durum "halka tutulması" olarak isimlendirilir. Koyu gölge güneş konisinin tepesi dünyaya erişmez, fakat ona yakın ise ve dünya ikinci gölge konisinin içinde ise, kısmi güneş tutulmaları meydana gelir. Normal olarak güneş tutulmaları yılda iki veya üç olmasına karşılık, nadir olarak daha fazla sayıda olabilir. 1935’te Güneş beş kere tutulmuştur.
Tam güneş tutulmaları astronomlar için iyi bir fırsattır. Bu sırada Güneş’in kromosfer katmanı ile kronası incelenebilir. Güneş kronası koronograf çevresi, güneş çapının iki katı uzaklığa kadar incelenebilir. Güneş tutulması sırasında ise bu imkan 6 katına çıkar.

Tam güneş tutulması insanlık ve doğa için muhteşem bir olay olarak bilinmekte. 9 Mart Çarşamba (yarın) gerçekleşecek olan Tam güneş tutulması 2016 yılının ilk Güneş tutulması olacak ve sadece bir defa gerçekleşecek. Tam Güneş tutulması Türkiye saati ile 03.57'de görülebilecek. Türkiye bu doğa olayına maalesef şahit olamayacak fakat hazırlanan illüstrasyon videoları ile izleyebilecek.
Dünya bu tutulmayı ne yazık ki, bazı denizciler dışında tam olarak değil parçalı tutulma olarak gözlemleyecek. Tam Güneş tutulasını Sumatra, Borneo Sulawesi ve Pasifik Okyanusu’ndaki konumlardan görülebilecek. Güney/Doğu Asya, Kuzey/Batı Avustralya, Pasifik ve Hint Okyonusu gibi bölgelerde ise Parçalı Güneş tutulması şeklinde görülecek.

TÜRKİYE’DE 21 HAZİRAN 2020
9 Mart’taki “Tam Güneş tutulması”na şahitlik edemeyecek ülkemiz, 21 Haziran 2020'deki HalkalıGüneş Tutulmasını ise parçalı tutulma olarak izleyebilecek.
Son Güncelleme: 09.03.2016 00:06
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.