Aşure orucunun dindeki yeri nedir?

Muharrem ayının onuncu gününe “aşura” günü denilir. Hz. Peygamber (s.a.s.) Medine’ye geldiğinde Yahudilerin aşure gününde oruç tuttuklarını görünce, bu orucu niçin tuttuklarını sormuştu.

Aşure orucunun dindeki yeri nedir?

Muharrem ayının onuncu gününe “aşura” günü denilir. Hz. Peygamber (s.a.s.) Medine’ye geldiğinde Yahudilerin aşure gününde oruç tuttuklarını görünce, bu orucu niçin tuttuklarını sormuştu.

Aşure orucunun dindeki yeri nedir?
Muharrem ayının onuncu gününe “aşura” günü denilir. Hz. Peygamber (s.a.s.) Medine’ye geldiğinde Yahudilerin aşure gününde oruç tuttuklarını görünce, bu orucu niçin tuttuklarını sormuştu. Yahudiler, bugünün büyük bir gün olduğunu; Allah’ın Hz. Musa’yı ve İsrailoğulları’nı düşmanlarından bugünde kurtardığını ve Hz. Musa’nın bu sebeple oruç tuttuğunu, kendilerinin bugünde oruç tutmalarının da bundan kaynaklandığını söylemişler, Hz. Peygamber (s.a.s.) de; “Ben Musa’ya sizden daha yakınım.” demiş ve bugünlerde oruç tutulmasını tavsiye etmiştir (İbn Mace, Sıyam, 41).

Ayrıca Cahiliye döneminde Arapların da aşure orucunu tuttuğu rivayet edilmektedir. Ramazan orucu farz kılınınca aşure orucu bir yükümlülük olmaktan çıkarılmış ve Hz. Peygamber (s.a.s.), isteyenlerin bunu tutup isteyenlerin tutmayabileceğini belirtmiştir (Müslim, Sıyam, 113-126). Hz. Peygamber (s.a.s.)’in bu günde oruç tutulmasını teşvik eden hadisleri de vardır. Bir hadiste, “Aşura günü orucunun önceki yılın günahlarına keffaret olacağını zannederim.” (Tirmizi, Savm, 48) buyurmuştur. Başka bir hadiste de aşure orucuna işaret ederek “Ramazan orucundan sonra en faziletli oruç Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur.” (Tirmizi, Savm, 40) buyurmuştur. Aşure orucunun sadece Muharrem’in onuncu günü değil bir önceki veya bir sonraki günle birlikte iki gün şeklinde tutulması menduptur (Müslim, Sıyam 133; Abdürrazzak, el-Musannef, IV, 287)).

Oruç Tutmanın Mendup Olduğu Günler

 

1. Şevval Orucu. Ay takviminde ramazan ayından sonraki ay, şevval

ayıdır. Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehaptır. Bu oruçların bayramın

hemen arkasından peş peşe tutulması daha faziletli olmakla birlikte ay

içerisinde aralıklı olarak tutmak da mümkündür. Kazâ veya adak oruçlarının

bugünlerde tutulmasıyla da aynı sevap elde edilir. Peygamberimiz’in, ramazanı

oruçla geçirip buna şevvalden altı gün ilâve eden kişinin bütün yılı

oruçlu geçirmiş olacağı yönündeki ifadesini (Müslim, “Sıyâm”, 204), "Kim iyi

bir amel işlerse, kendisine bunun on katı ecir vardır" (el-En‘âm 6/160) âyetiyle

birlikte değerlendiren kimi âlimler, bire on hesabıyla, ramazan orucunun

on aya, altı gün şevval orucunun da altmış güne karşılık olduğunu ve

bu suretle bütün yılın oruçlu geçirilmiş sayılacağını söylemişlerdir.

 

2. Aşure Orucu. Muharrem ayının onuncu gününe "âşûrâ" denilir. Hz.

Peygamber'in bugünde devamlı olarak oruç tuttuğu rivayet edilmiştir. Fakat

sadece o günde oruç tutulması doğru görülmemiş, bunun yanında bir önceki

veya bir sonraki günün de oruçlu geçirilmesi tavsiye edilmiştir. Bir rivayete

göre Peygamberimiz Medine'ye geldiğinde yahudilerin aşure gününde oruç

tuttuklarını görünce, bu orucun anlamını yani ne için tutulduğunu sormuştu.

Yahudiler, bugünün büyük bir gün olduğunu; Allah'ın Mûsâ'yı ve

İsrâiloğulları'nı düşmanlarından bugünde kurtardığını ve Mûsâ'nın bu sebeple

bugünde oruç tuttuğunu, kendilerinin bugünde oruç tutmalarının da

bundan kaynaklandığını söyleyince, Peygamberimiz "Ben Mûsâ'ya sizden

daha yakınım" demiş ve bugünlerde oruç tutulmasını emretmiştir (İbn Mâce,

“Sıyâm”, 41). Aşure orucunu Câhiliye döneminde Araplar'ın tuttuğu ve Hz.

Peygamber'in de ramazan orucunun farz kılınmasına kadar bu orucu tutmayı

emrettiği rivayetleri de vardır (Müslim, “Sıyâm”, 116). Daha sonra ramazan

orucu farz kılınınca aşure orucu bir yükümlülük olmaktan çıkarılmış,

fakat aşure günü oruç tutulması tavsiye edilmiş ve bugün oruç tutmak sünnet

olarak devam etmiştir.

ORUÇ 387

 

3. Her Ay Üç Gün Oruç. Her aydan üç gün oruç tutmak, bunu özellikle

her ayın 13, 14 ve 15. günlerinde yapmak müstehap kabul edilmiştir. Kamerî

takvim (ay takvimi) hesabına göre bugünlere "eyyam-ı bîd" denir. Peygamberimiz’in

özellikle ayın 13, 14 ve 15. günlerinde olmak üzere her ay

üç gün oruç tutmayı tavsiye ettiği rivayeti (Müslim, “Sıyâm”, 181-182) yanında

Hz. Âişe'nin, Peygamberimiz’in her ay üç gün oruç tuttuğuna dair

rivayeti de bulunmaktadır.

 

4. Pazartesi-Perşembe Orucu. Her hafta pazartesi ve perşembe günleri

oruç tutmak da teşvik edilmiş bir nâfiledir. Peygamberimiz’in pazartesi ve

perşembe günleri oruç tuttuğu ve soruya cevaben de "İnsanların amelleri

Allah Teâlâ'ya pazartesi ve perşembe günleri arzolunur; ben amelimin arzı

sırasında oruçlu olmayı tercih ediyorum" (Ebû Dâvûd, “Savm”, 60; İbn Mâce,

“Sıyâm”, 42) dediği rivayet edilmektedir.

 

5. Zilhicce Orucu. Zilhicce ayının ilk dokuz gününde oruç tutmak tavsiye

edilmiştir. Zilhicce ayının 10. günü kurban bayramının ilk günüdür.

Peygamberimiz’in zilhiccenin ilk dokuz günü oruç tutmayı sürdürdüğü rivayet

edildiği için zilhiccenin ilk dokuz gününün, yani kurban bayramından

önceki dokuz günün oruçlu geçirilmesi müstehaptır. Fakat sıkıntıya ve halsizliğe

sebep olacağı gerekçesiyle, hacda olanların 9. günü (arefe günü) oruç

tutması mekruh görülmüştür. Peygamberimiz arefe gününün faziletine iliş-

kin olarak "Arefe gününden daha çok Allah'ın cehennem ateşinden insanları

âzat ettiği bir gün yoktur" buyurmuş, yine "Arefe günü tutulan orucun

bundan önce ve sonra birer yıllık günahları örteceği Allah'tan umulur" dediği

(Müslim, “Sıyâm”, 196-197) nakledilmiştir.

 

6. Haram Aylarda Oruç. Haram aylar olarak anılan zilkade, zilhicce,

muharrem ve receb aylarında, perşembe, cuma ve cumartesi günleri oruç

tutmak müstehaptır.

 

7. Şâban Orucu. Şâban ayında oruç tutmak müstehap sayılmıştır. Âişe

vâlidemizin belirttiğine göre Peygamberimiz en çok orucu şâban ayında

tutmuş, şâban ayının tamamını oruçla geçirdiği olmuştur. Fakat, pazartesiperşembe

veya her ay üç gün ve benzeri gibi tutulagelen mûtat oruç dışında

şâban ayının ikinci yarısında oruç tutmak bazı âlimlerce mekruh kabul edildiği

gibi, Şâfiî mezhebine göre haram sayılmıştır.

 

8. Dâvûd Orucu: Gün aşırı oruç tutmak yani bir gün oruç tutup ertesi

gün tutmamak, Peygamberimiz tarafından "savm-ı Dâvûd" olarak nitelenmiş

ve bu şekilde oruç tutmanın faziletli olduğu ifade edilmiştir. Peygamberimiz

388 İLMİHAL

bu şekildeki oruç hakkında "En faziletli oruç Dâvûd'un tuttuğu oruçtur; o bir

gün oruç tutar, bir gün tutmazdı" demiştir. Sahâbeden Abdullah b. Amr,

"Ben daha fazlasını tutabilirim" deyince, Peygamberimiz bunun faziletli bir

şekil olduğunu ve daha fazlasını tutmaya çalışmamayı tavsiye etmiştir

(Müslim, “Sıyâm”, 187-192). Bu bakımdan gün aşırı oruç tutmak, en faziletli

nâfile oruç olarak değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen günlerde oruç tutmanın fazileti ve kişiye kazandıracağı

sevaplar konusunda birçok hadis rivayet edilmiştir. Oruç tutmanın tavsiye

edildiği günler incelendiğinde bunların belirlenmesinin gelişigüzel olmayıp,

belli bir periyoda göre düzenlendiği görülür. Bu bakımdan oruç tutmanın

ruhî ve bedenî yararları göz önüne alındığında yılın belli zamanlarında

oruç tutmak oldukça yararlı, tutulacak oruçları Peygamberimiz’in önerdiği

günlerde tutmak ise oldukça sevaplıdır. Bununla birlikte, oruç tutulması

haram ve mekruh olmayan günlerde kişi kendi durumuna ve tercihine göre

istediği zaman nâfile oruç tutabilir.

Son Güncelleme: 08.10.2015 22:26
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.